Heinrich Peter Persoon, in de familie 'Henk' genoemd, werd op 5 juli 1905 geboren te Gladbach (München-Gladbach) in Duitsland, als zoon van Pieter Persoon en Anna Maria Giesen. Zijn vroege jeugd speelde zich deels in Duitsland en deels in Nederland af.
Vermist na 1913
Toen het gezin in 1913 in Spaarndam uiteenviel, werd hij samen met zijn broer Josef op 29 augustus 1913 in 's-Gravenhage geplaatst, in het gesticht Groenestein. Daarna raakte hij voor de familie uit beeld; lange tijd gold hij als 'vermist', en zijn neef Leo Klerks zocht hem jarenlang tevergeefs.
Terug in Amsterdam
Na het gesticht Groenestein woonde hij vanaf 1920 in Velsen. Op enig moment vertrok hij daarna naar Duitsland, het land waar hij was geboren, waar hij tot zijn terugkeer in 1927 bleef. Op 22 september 1927 keerde hij terug naar Amsterdam, waar hij als schilder onderdak vond bij het dienstpersoneel van het Burger Ziekenhuis aan de Linnaeusstraat 89. Op 14 december 1928 werd hij overgeschreven naar het huishouden van zijn vader Pieter aan de Frans Halsstraat, zodat vader en zoon na vijftien jaar weer samenwoonden. Henk was kunstschilder, en ook huisschilder van beroep.
Huwelijk en oorlog
Op 7 augustus 1935 trouwde hij met Maria Adriana Hurkens, 'Miep'. Op 3 april 1937 werd in Amsterdam hun zoon Heinrich Cornelis Leonardus geboren. In mei 1941 woonde het gezin aan de Cornelis Anthoniszstraat 49-III, waar de gemeentelijke Arbeidsbeurs aangifte tegen het echtpaar deed wegens het onrechtmatig opnemen van loonvoorschotten; de afloop daarvan is niet bekend. Tijdens de bezetting woonde het gezin aan de Frans Halsstraat 55, hetzelfde pand waar ook zijn vader Pieter woonde. Op 16 mei 1944 vroeg Henk een buitenlands paspoort aan (paspoort A 352585); twee weken later, op 31 mei 1944, werd hij als dwangarbeider naar Goslar in Duitsland getransporteerd om er als schilder te werken. Het huwelijk met Maria werd in juni 1944 door de rechtbank te Amsterdam ontbonden.
Australië
Na de oorlog waagde ook Henk de grote sprong naar Australië. Hij was een van de honderdduizenden Nederlanders die in de jaren vijftig emigreerden: het overvolle naoorlogse Nederland moedigde vertrek actief aan, en Australië trok met zijn 'populate or perish'-beleid en betaalde overtochten. En hij reisde niet alleen. Twee huwelijken waren in juni 1944 tegelijk ontbonden: dat van Henk en Maria, en dat van Elizabeth Rebecca Schuurhof en de Haagse broodbakker Marinus Damsteeg. Dat beide echtparen precies toen uit elkaar gingen, wijst erop dat Henk en Elizabeth toen al een paar vormden. Zeven jaar later emigreerden zij samen: rond eind april 1951 vertrokken zij uit Rotterdam met de Sibajak, een emigrantenschip van de Rotterdamsche Lloyd, en na een overtocht van zes à zeven weken kwamen zij op 13 juni 1951 in Melbourne aan. Voortaan leefde Henk onder de verengelste naam Harry Peter Peerson. Zij bouwden een nieuw bestaan op: eerst enkele jaren in Queensland, waar zij op 30 december 1953 in Brisbane trouwden. In november 1959 verhuisde het paar naar Dee Why aan de noordkust van Sydney. Henk werkte er als letterschilder (sign writer) en stopte rond 1960 met werken. Op 18 april 1963 werd hij, samen met Elizabeth, Australisch staatsburger; hij legde de eed af te Brookvale. Ruim drie maanden later, op 30 juli 1963, overleed hij, achtenvijftig jaar oud, thuis aan de Kingsway in Dee Why, aan een hartkwaal waaraan hij al een paar jaar leed. Hij werd de volgende dag begraven op Frenchs Forest Bushland Cemetery, zonder uitvaartdienst. Zijn overlijdensakte vermeldt als beroep 'Artist': kunstschilder, het beroep waarmee hij ooit in Amsterdam was begonnen. Zijn eerste vrouw Maria was hem in 1960 al voorgegaan: zij overleed te Melbourne en ligt op Fawkner Memorial Park. Hun zoon Hans groeide in Australië op, eveneens onder de naam Peerson. Zo kwam een van de twee 'vermiste' broers uiteindelijk aan de andere kant van de wereld terecht.
Levensloop
- Generatie
- 10
- Beroep
- kunstschilder, huisschilder; in Australië letterschilder (sign writer)
- Naamvarianten
- Heinrich Peter Peerson, Harry Peter Peerson
Bijzonderheden
In het voogdijdossier van 1913 en in Leo Klerks' onderzoek (brieven 1986/1988) lange tijd als 'vermist' aangeduid; primaire bronnen brengen zijn leven nu in beeld. Hij keerde op 22 september 1927 vanuit Duitsland terug naar Amsterdam, woonde als schilder bij het dienstpersoneel van het Burger Ziekenhuis (Linnaeusstraat 89) en werd op 14 december 1928 overgeschreven naar het huishouden van zijn vader Pieter. Hij was kunstschilder (ook huisschilder). Op 7 augustus 1935 trouwde hij te Amsterdam met Maria Adriana Hurkens. In mei 1941 woonden Henk en Maria aan de Cornelis Anthoniszstraat 49-III te Amsterdam; een Amsterdams politierapport vermeldt een aangifte van de gemeentelijke Arbeidsbeurs tegen het echtpaar wegens het onrechtmatig opnemen van loonvoorschotten (f 108, afloop onbekend). Het huwelijk werd in juni 1944 door de rechtbank te Amsterdam ontbonden. Tijdens de oorlog woonde hij aan de Frans Halsstraat 55 te Amsterdam, hetzelfde pand als zijn vader, en werd hij op 31 mei 1944 als dwangarbeider naar Goslar in Duitsland getransporteerd (paspoort A 352585). Hij emigreerde na de oorlog naar Australië: op 13 juni 1951 kwam hij met de Sibajak in Melbourne aan (Nederlands paspoort 306438, Amsterdam 1949). Hij leefde er onder de verengelste naam Harry Peter Peerson, woonde van 1951 tot 1959 in Queensland (Brisbane) en daarna aan 40 Kingsway, Dee Why (Sydney), en werkte als letterschilder (sign writer). Op 30 december 1953 hertrouwde hij te Brisbane met Elizabeth Rebecca Schuurhof (geboren 29 september 1920 te Leiden). Op 18 april 1963 werd hij te Brookvale Australisch staatsburger (certificaat E.M.(1) 146108). Hij overleed op 30 juli 1963, achtenvijftig jaar oud, thuis aan 40 Kingsway te Dee Why, aan een hartkwaal (kransslagaderafsluiting bij aderverkalking) waaraan hij één à twee jaar leed; op 31 juli 1963 werd hij zonder uitvaartdienst begraven op Frenchs Forest Bushland Cemetery. Zijn overlijdensakte (NSW 27295/1963, aangifte door zijn weduwe Elizabeth) noemt als beroep 'Artist'. Dit alles is vastgelegd in zijn immigratie- en naturalisatiedossier bij het National Archives of Australia en in de Australische overlijdens- en begraafplaatsindexen; de staat Victoria (waar zijn ex-vrouw Maria en hun zoon woonden) is als plaats van overlijden uitgesloten. Op zijn naturalisatieformulier gaf Henk de namen van zijn ouders uit het hoofd en verhaspeld op ('Leonardus Ludovicus Peerson', geboren Holland circa 1872, en Maria Giesen, geboren Duitsland circa 1878), wat laat zien hoe vaag zijn herinnering aan zijn ouderlijk huis bijna vijftig jaar na de gezinsontbinding van 1913 was geworden. Zijn achternaam werd ook als Peerson geschreven. Het Amsterdamse dienstpersoneelregister noteert als geboortedatum 15 juli 1905; zijn paspoort, persoonskaart en het Australische migrantendossier geven 5 juli 1905.
Ouders
Gezin met Maria Adriana Geertruida Johanna Hurkens
Gezin met Elizabeth Rebecca Schuurhof
Huwelijk: 30 december 1953 te Brisbane (Australië)
Gezinspagina: G0059
Foto's
Groepsfoto van de vijf oudste kinderen van Pieter Persoon (P0121) en Anna Maria Giesen (P0134), omstreeks 1913 te Spaarndam, kort voordat het gezin uiteenviel.
Van links naar rechts: Heinrich (Henk) Peter Persoon (1905-1963), Leo (Heinrich Leonardus Cornelis) Persoon (1907-1957), Henriëtte 'Dina' Persoon (1909-1988), Josef Heinrich Persoon (1903-1933) en Anna Judith 'Judith' Persoon (1902-1991). De jongste, Cornelis (1912), staat niet op de foto.
Aangeleverd door Tinka Persoon (kleindochter van Leo, P0138), 2026. Bijschrift op de originele kaart: 'Kinderen Persoon-Giessen ± 1913 te Spaarndam'.
Documenten
1/7
voogdijdossier kinderen Persoon (Rijksarchief Haarlem) · 1913 · 7 pagina's · ook: Henriëtte Hubertine Persoon, Pieter Leonardus Jacobus Persoon, Anna Maria Giesen, Anna Judith Maria Persoon, Josef Heinrich Franz Persoon, Leo Persoon, Cornelis Persoon
1/8
dossieromslag en toegangsbeslissing (NAA) · 1962 · 8 pagina's · ook: Elizabeth Rebecca Schuurhof
Nog niet getranscribeerd.
1/11
naturalisatiedossier (immigratie NSW, NAA) · 1962 · 11 pagina's · ook: Elizabeth Rebecca Schuurhof
1/2
paspoortaanvraag Heinrich Peter Persoon (Amsterdam) · 1944 · 2 pagina's
1/3
vreemdelingenregistratie bij aankomst (Melbourne, NAA) · 1951 · 3 pagina's